Gerilova Akıncı Köyleri,  genç araştırmacılar Can ÖZTORUN ve Süleyman Çağrı ÖZGÜR7ün proje çalışmaları kapsamında yaklaşık bir yılda tamamlandı. Projenin danışmanı ve ekitabın editörleri olarak bu projenin hikayesi en az araştırmacılarımız kadar bizleri de heyecanlandırıyor... Sınırlarımızın dışında kalmış kültürel mirasımızı, günümüzün bilimsel yaklaşım ve teknolojik imkanları ile literatüre kazandıran genç bilim insanlarımızı kutluyor, güzel çalışmalarının devamını diliyoruz.

Editörler:

Erol KÖMÜR, Mustafa ÖZGÜR.

Lüleburgaz, KIRKLARELİ

2026.

Bu eser, proje temelli öğrenme yaklaşımının hem tarihsel gelişimini hem de Türk eğitim sistemine uyarlanışını ele almakta; yöntem üzerine yapılan kuramsal tartışmalarla birlikte, geçmişten günümüze uygulama örneklerine de yer vermektedir. Ayrıca yöntemin öğrencilerin bireysel öğrenme süreçlerine, toplumsallaşmalarına ve demokratik değerler kazanımlarına nasıl katkıda bulunduğu vurgulanmaktadır.

Kitabın hazırlanış amacı, proje temelli öğrenmenin Türkiye’deki tarihsel ve kuramsal serüvenini günümüz eğitimcileri, araştırmacıları ve öğrencileri için anlaşılır ve erişilebilir bir çerçeveye kavuşturmaktır. Umuyorum ki bu çalışma, hem eğitim tarihimizin önemli bir dönemine ışık tutacak hem de geleceğin öğrenme ortamlarının inşasında yol gösterici olacaktır.

Erol KÖMÜR

Ankara – 2025

İLK MEKTEPLERİN MÜFREDAT PROGRAMI - 1924

(Türkiye Cumhuriyeti Maarif Vekaleti’nin 5 sınıflı ilkokullar için hazırladığı 8 ana, alt kırılımları ile birlikte 21 ayrı dersin öğretim programı)

Cumhuriyeti kuran maarif ordusunun yüzyıl önce yaptığı icraatlara dair izleri araştırmak ve gün ışığına çıkarmak niyeti ile başladığımız Türk Maarifinin 100. Yılı araştırmalarına bu çalışmada Cumhuriyetin ilk öğretim programlarına, orijinal adı ile “İlk Mekteplerin Müfredat Programı” na mercek tuttuk.

Prof. Dr. Fahreddin Kerim Gökay ve Zeka Araştırmaları...

kitabı indirmek için tıklayınız.

1924 yılında henüz Cumhuriyet’in ilk yılında “Terbiyevi Ruhiyat Laboratuvarı” adlı Mustafa Rahmi Bey (Balaban) tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yayımlanan eser yeni hükümetin Eğitim Politikaları ve özelinde “özel yetenekliler / üstün zekalılar” ın tanılanmasına, eğitimine yönelik politikalar hakkında önemli ipuçları vermektedir. Türkiye’de yetenek tanılamalarına, üstün zekalıların eğitimine dair çalışmaların hükümet-devlet politikası olup olmadığına dair önemli belgelerden biridir aynı zamanda.

“Gazi Paşa Hazretlerinin Maarif Umdesi” ve ASRİ TERBİYE VE MAARİF

indirmek için tıklayınız...

Son bölüm BÜYÜK ADAMLAR YETİŞTİRMEK başlığı ile en ilginç ve çarpıcı bölümdür. Deha ve üstün zekaların nasıl tanılanmasına gerektiğine, nasıl ve ne tür bir eğitim almaları gerektiğine dair açıklamalarda bulunmaktadır.

Eser içeriğinde; 1923 yılında adlı Mustafa Rahmi Bey (Balaban) tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yayımlanan eser yeni hükümetin Eğitim Politikaları ve özelinde “özel yetenekliler / üstün zekalılar” ın tanılanmasına, eğitimine yönelik politikalar hakkında önemli ipuçları vermektedir. Türkiye’de yetenek tanılamalarına, üstün zekalıların eğitimine dair çalışmaların hükümet-devlet politikası olup olmadığına dair önemli belgelerden biridir aynı zamanda.

indirmek için tıklayınız...

KUŞÇUBAŞI EŞREF’İN ANILARI   

kitabı indirmek için tıklayınız...

Teşkilat-ı Mahsusa’ya dair yazılan ve Eşref Kuşçubaşı’nın mehaz olarak gösterildiği araştırmalarda yer almayan önemli bilgileri içeren defter; Teşkilat’ın kuruluştaki fonlarından, gayr-ı nizami operasyonlar için sağladığı resmi olmayan fonlardan, bağışlardan, toplanan paranın nasıl kullanıldığından hatta teşkilatın hangi faaliyetleri fonladığından veya fonlamayı düşünüp gerçekleştiremediğinden bahsetmektedir. Yakın tarih çalışmaları için önemli ipuçları içeren bu bilgilerin mevcut pek çok soru işaretini aydınlatacağını ve mevcut araştırmaların derinleştirilmesine katkı sağlayacaktır.

TÜRKİYE'NİN TEST USULÜ İLK ÜNİVERSİTE SINAVI

kitabı indirmek için tıklayınız...

Prof. Sadrettin Celal Antel; Cumhuriyet dönemi eğitim tarihimizde akademik birikimi, üretimleri ve bilim insanı kimliği siyasi kimliğinin gölgesinde kalmış öncü ve ileri görüşlü bir isimdir. Bu nedenle çalışmamızın ana teması İstanbul Tercih Yoklaması olmakla birlikte, tercih yoklamasının fikren öncüsü ve mimarı olmasından ötürü Prof. Sadrettin Celal Antel’in özgeçmişine, eğitime dair ileri görüşlülüğünün takdir edilebilmesi için Maarif Şuralarındaki konuşmalarına genişçe yer verilmiştir. İstanbul Tercih Yoklaması’nı bizzat hazırlayan bilim insanın kaleminden detaylarını okuyabilmek de araştırmacılar için ayrı bir şanstır. Bu makalenin tamamı bu eser içinde yayımlanmıştır. Bu kitap eğitim hizmetlerinin paydaşı olan akademisyen, öğretmen, öğrenci, veli herkese hitap etmekle birlikte özellikle ölçme-değerlendirme, rehberlik, YKS, LGS vd. yerleştirme sınavları ile ilgilinen tüm uzmanlara, eğitim-öğretim hizmetlerinde aktif göreve devam eden tüm öğretmenlere ve eğitim yöneticilerine hitap etmektedir. Zeka testleri, özel/üstün yetenekliler, ÖSYM hizmetleri ve Türk Eğitim Tarihine yönelik çalışan araştırmacılar için de özel önem taşıdığı değerlendirilmektedir.

kitabı indirmek için tıklayınız...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ ALBÜMÜ 23 Nisan 1920

Albümü indirmek için tıklayınız...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 23 Nisan 1920 adlı eser bir fotoğraf albümüdür. 23 Nisan 1920'de açılan I. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin tüm mebuslarının fotoğraflarından oluşan bir albümdür. Albümde tüm mebusların fotoğrafları ve fotoğraflarının altında seçim bölgeleri ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne katılma tarihlerini belirten künyeleri de bulunmaktadır.

Bu albüm I. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni oluşturan Gazi Meclisin her bir mebusunun fotoğraflarını ayrı ayrı görebileceğiniz çok kıymetli bir hatıradır. Okuyucuların bu kahramanları tek tek tanıyabilmesi için her bir fotoğrafın altındaki yazılar özenle günümüz alfabesine transkript edildi.

ÖZEL YETENEKLİLERDE DESTEK EĞİTİM ODASI

kitabı indirmek için tıklayınız..

Özel Yeteneklilerde Destek Eğitim Odaları hakkında sıkça sorulan sorular ve cevaplarından oluşmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Zeka ve Yetenek Tanılama Rehberi

kitabı indirmek için tıklayınız...

Türkiye’de ortaokul ve lise öğrencilerinin zeka, kabiliyet, istidat, yetenek, özel yetenek, ahlak ve karakterlerinin tanılanması, raporlanması, dosyalanması ve eğitimine dair dönemin Milli Eğitim Bakanlığı (Maarif Nezareti)’ca Ali Haydar Bey’e hazırlatılan bu iki eseri araştırmacıların, uzmanların ve öğretmenlerin, hassaten psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerimizin istifadesine sunmaktan onur duyarım.

kitabı indirmek için tıklayınız...

Türk Basınında Atatürk’ün Vefat Haberleri: 10 Kasım 1938

Çalışmada yer alan gazeteler aşağıdaki gibidir:

Akşam, Anadolu, Aydın, Beyoğlu, Cumhuriyet, Haber, Kurun, Münakaşa, Son Posta,  Son Telgraf, Tan, Türk Sözü, Türk Dili,  Ulus, Yeni Mersin, Yeni Sabah

Eser araştırmacılar için ham veri niteliğinde olmakla birlikte, içerik akademik bir dil kullanmadığından genel okuyucu da rahatlıkla yararlanabilir. Araştırmacıların 10 Kasım 1938’de Türkiye ve Dünya gündemine dair birlikte tetkik yapabilmelerine imkan tanımak için kullanılan gazetenin tüm sayfalarına yer verilmiştir. Okullarımızın, öğretmenlerimizin ve öğrencilerimizin okul içi çalışmalarda rahatlıkla kullanabilmeleri için içerik yüksek çözünürlükte dijitalleştirilmiştir. A3 ve A4 ebadında afiş, poster, broşür vd. çalışmalar için uygun görsel transferi yapılabilir veya doğrudan baskı alınabilir.

Türkiye'nin İlk Zeka Testi - Zekanın Mikyası Usulleri

“Çocuklarda Zekanın Mikyası” adlı eser Alfred Bineth ve Dr. Simon tarafından 1905 te hazırlanan zeka testi olup 1914 yılında İbrahim Alaeddin bey tarafından tercüme edilip yayınlanmış ve kısa sürede tükenip 1915 yılında ikinci baskısı yapılmıştır. 1931’de yeni harfler ile de basılmıştır. Dönemin eğitim dergilerinde özeti ve tanıtım yazılarına da yer verilmiştir. Darülmuallimin ve Darülmuallimat’da (Erkek Öğretmen Okulu, Kız Öğretmen Okulu) bizzat İbrahim Alaeddin bey tarafından uygulama eğitimleri verilmiştir. İbrahim Alaeddin beyin zeka testleri hakkında yaptığı bu çalışmalar Maarif Vekaleti tarafından taltif edilmiştir. Çalışmada Osmanlı alfabesi ile yazılmış orijinal metin, transkript metni ve günümüz Türkçesine uyarlanmış metni birlikte verilmiştir. Bundan maksadımız; Osmanlıca okuma imkanı olmayan eğitimci ve araştırmacılara eseri orijinal halde sunarken, öte yandan alana ilgi duyan gençlere ve öğrencilere yardımcı olmak üzere eserin özünü koruyarak günümüz Türkçesine uyarlaması yapılmıştır. Eserin orijinal metni birkaç farklı basılmış nüshası karşılaştırılarak eksiksiz olanı ve en iyi görüntü kalitesine sahip olanı tercih edildi. İç düzende ilk sayfa orijinal metin ardından transkript metni ve günümüz Türkçesine uyarlanmış metni birlikte verildi. Günümüz Türkçesi’ne uyarlama sırasında eğitim bilimleri terminolojisine riayet etmeye özen gösterildi. Yüzyıl öncesinde yazılmış bir metin için gayet sade ve anlaşılır bir metin olmasına rağmen özellikle eğitim bilim terminolojisinin değişimi dikkat çekicidir.

ENDERUN SCHOOL INSTRUCTIONS

kitabı indirmek için tıklayınız...

The Enderun School's instruction prepared in 1901 and sealed by the Hazine-i Humayun Kethuda contains important details regarding the functioning of the school. In our study, the sections on the functioning of the school consisting of fifty five instructions and the sections with the curriculum of the school are discussed. The instruction begins with the title Instructions special for Enderun-u Humayun Mekteb-i Aliye. In this section, it consists of who the school officials are and their duties, the official notebooks and records to be used in the school and the items for what purpose they will be used. In the eleven instructions that follow, there is a detailed explanation about the rules that teachers should follow within the section of duties of teachers. The following sixteen articles describe the VEZAİFİ of ŞAKİRDAN, and the rules that students must follow in boarding life, both inside and outside the school. In the next ten-item AWARDS section, there are regulations regarding which positive behaviors of students will be rewarded, the effect of rewards on the forgiveness of punishments, the contribution of the rewards to the course achievements. The four-item PUNISHMENTS section describes and classifies the punishments that students may receive as a result of their negative behavior. The dominance of the awards is remarkable if a comparison is made between the award and penalties. The spiral rules structure that affects each other and works in favor of the student, is an interesting educational experience. EXAMS department explicitly states the measurement and evaluation system of the school, exam system, scoring, passing the course, passing the class and graduation with ten items. The weekly course schedules programmed for seven years show which lessons are taught for how many hours a week, which books are taught in which lessons, which lessons are taught by which teachers

kitabı indirmek için tıklayınız...

TARİH - Etkinliklerle Tarih Öğretimi

kitabı indirmek için tıklayınız...

Tarih öğretimine dair etkinlik örneklerinden oluşmaktadır. Tarih öğretim yöntem ve teknikleri.

kitabı indirmek için tıklayınız...

OSMANLI DEVLETİ ENDERUN MEKTEBİNDE EĞİTİM SİSTEMİ VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNE ETKİLERİ

kitabı indirmek için tıklayınız...

Enderun Mektebi, Zaman yükündekilerini savurup giderken tüm anlayışlar, çizgiler, sınırlar, renkler değişiyor. İnsanın, toplumun, kurumların hatta devletlerin bu değişime direnmesi mümkün değil. Değişime ayak uyduranlar ayakta kalmayı başarırken; yüz çevirenler, görmezden gelmeye yeltenenler, direndiğini zannedenler de değişmeye devam ediyor. Eğitim sistemleri ve kurumları da ana unsuru insan olmasından ötürü değişime en çok uğrayanlardan… Değişime direnme ahmaklığını sahneden çekilerek ödeyen, değişimi yakalamaya çalıştığı sürece ne yaptığını bilmeyen ve değişim anaforunun içinde savrulup giden; değişimin öncüsü olduğu sürece ayakta kalmayı başaran eğitim kurumları… Enderun’da öncü olduğu dönemde; sistemi, öğrencileri, eğitimcileri, çıkmaları ile içinde yaşadığı devre yön veren zirve kurumlardan birisi… Bıraktığı boşluğu doldurma gayretleri asırları aşıyor…

kitabı indirmek için tıklayınız...

UKRAYNA RUSYA TÜRKİYE: (Makaleler Mecmuası) Ukrayna Halaskar Cemiyet-i İttihadiyesi neşriyatından

kitabı indirmek için tıklayınız...

Kitap, alanda çalışma yapan tüm araştırmacılar için dönemin tanıklığını yapmış bir propaganda metni olduğu için birinci el kaynak özelliği taşımaktadır. Kitabın dönemin (1915) kamuoyunu etkilemek için sade bir Türkçe ile hazırlanmış olması ve Ukrayna ile Ukraynalılar hakkında akıcı ve anlaşılır bilgi sunması yönüyle genel okuyucuya da hitap etmektedir. Ukrayna’da veya Dünyanın herhangi bir yerinde çatışmanın önlenmesi, barışın ve huzurun kalıcılığının sağlanması için şüphesiz bireylerin ve toplumların kültürel varlıklarının anlaşılmasına ihtiyaç vardır. Birbirlerini anlamayan toplumların arasında barışın ve huzurun sürdürülebilirliğinden söz edilemez. Ukrayna Türkiye Rusya (Makaleler Mecmuası) 20. yy’ın başında tam da bu gerekçe ile Ukraynalılar tarafından yayımlanmış bir kitaptır.

kitabı indirmek için tıklayınız...

ÜLKÜCÜ ÖĞRETMEN: Mefkureci Muallim'den Ülkücü Öğretmene Türkçe'nin Yolculuğunun Yapay Zeka ile İncelemesi

Çalışmada; uzmanlığı ve mütercimliği açıkça kabul görmüş bir eğitim bilimcinin, bir çeviri eserinin yarım yüzyıl içinde yayımlanmış iki ayrı nüshasını karşılaştırarak Türkçenin kullanımındaki değişimi gözlemlemek amaçlanmıştır.

İNGİLTERE'DE GÜZİDE SINIF NASIL YETİŞİYOR?

Anadolu dışındaki tüm eğitim kurumlarının elden çıktığı, Anadolu ve İstanbul’daki rüştiye, ideadi ve sultanilerin çoğunluğunun işgal güçleri tarafından hizmete kapatıldığı ve el konulduğu bir dönemde yaşanan derin eğitim krizi Türkiye gerçeğinin farklı bir boyutudur. Bu dönem eğitimcilerinin Türk Eğitim Sistemini yeniden ayağa kaldırmak için I. Maarif Kongresi, Heyet-i İlmiye çalışmaları ve yeni Maarif Vekaleti’nin teşkilatlanma çalışmaları arasında Cumhuriyetin eğitim öncülerinin üstün zekalıların/özel yeteneklilerin eğitimine dair çalışmaları araştırmaya değer ilgi çekici konulardır. Üstün zekalıların/özel yeteneklilerin eğitim tarihine dair gün ışığına kavuşmamış detayların araştırmacıların ve okurların hizmetine sunmuş olmanın heyecanı ile yararlı olmasını dilerim.

Erol KÖMÜR, Lizbon-2025.

eTarih.com "Seçme Yazılar ve Karikatürler"

Bugünün perspektifinden bakıldığında eser, çok dinli ve çok uluslu bir imparatorluk bakiyesinden homojen bir ulus-devlet yaratma sürecinin ne kadar radikal ve tavizsiz adımlarla örüldüğünü anlamak açısından da tarihsel bir vesikadır. Müslüman fakat Türk olmayan unsurların evlerinde dahi kendi lisanlarını konuşmaktan menedilmesi veya ticari hayattan dışlanması gibi öneriler, 1920'lerin uluslaşma sancılarını ve dönemin konjonktürel milliyetçilik reflekslerini tüm çıplaklığıyla ortaya koyar. Aynı zamanda kadının sosyal hayatta erkeklerle eşit bir şekilde yer alması, muallim birliklerinin düzenlediği müsamerelerle karma yaşam pratiklerinin toplum tabanına yayılması gibi devrimci adımların eğitim eliyle nasıl meşrulaştırıldığı da bu döküman sayesinde kronolojik olarak izlenebilmektedir. Son tahlilde bu kitap, modern Türkiye’nin pedagojik köklerini, ideolojik sınırlarını ve eğitim yoluyla yaratılmak istenen "metin seciyeli" yeni insanın genetik haritasını günümüze taşıyan en rafine tarihi yapı taşlarından biridir.

Erol KÖMÜR

İstanbul 2026